از تنش تا میانجی‌گری؛ تحول روابط ایران و پاکستان

در این روایت، به تغییر چشمگیر روابط ایران و پاکستان اشاره می‌شود؛ از دوره‌ای که حتی تنش‌های نظامی میان دو کشور وجود داشت تا مرحله‌ای که پاکستان به میانجی اصلی میان ایران و آمریکا تبدیل شده و افکار عمومی پاکستان نیز به‌طور گسترده از ایران حمایت می‌کند. نویسنده این تحول را نتیجه جنگ‌های منطقه‌ای، نقش اسرائیل و آمریکا در درگیری‌ها، و هم‌گرایی افکار عمومی مسلمانان علیه اسرائیل می‌داند. همچنین نقش پاکستان به‌عنوان «میانجی صلح» برجسته شده و روابط منطقه‌ای در حال حرکت به سمت بازتعریف ائتلاف‌ها و بی‌اعتمادی به آمریکا توصیف می‌شود. در پایان، دیپلماسی پاکستان ترکیبی از سیاست، توازن منطقه‌ای و حتی «دیپلماسی غذایی» معرفی می‌شود.

حامد میر روزنامه نگار و مقاله نویس با سابقه پاکستانی:

بفرمایید که فقط دو سال پیش ایران و پاکستان به یکدیگر موشک شلیک می‌کردند و در همین مدت کوتاه در ایران شعار “تشکر پاکستان” سر داده می‌شود؛ این تغییر بزرگ در روابط دو کشور چگونه رخ داد؟با شنیدن سؤال لبخند زدم و سپس در پاسخ به یک خبرنگار عرب گفتم که روابط پاکستان و ایران همیشه فراز و نشیب‌هایی داشته است، اما در نزدیک کردن این دو کشور به یکدیگر، نقش مهمی را نخست‌وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، ایفا کرده است.

نتانیاهو سال گذشته همراه با آمریکا به ایران حمله کرد و در پاسخ، ایران نیز موشک‌هایی را به سمت اسرائیل روانه ساخت. این اقدام ایران دل مردم پاکستان را شاد کرد، زیرا مردم پاکستان به دلیل جنایات وحشیانه اسرائیل علیه فلسطینیان مظلوم غزه بسیار اندوهگین بودند.دولت پاکستان نیز سال گذشته جنگ تحمیل‌شده علیه ایران را به شدت محکوم کرد و به این ترتیب اعتماد میان دو کشور بیش از پیش تقویت شد.امسال نیز وقتی اسرائیل با آمریکا بار دیگر به ایران حمله کرد، اکثریت مردم پاکستان دوباره در کنار ایران ایستادند. مردم پاکستان در شهادت آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر عالی ایران، چنان سوگوار شدند که گویی یکی از نزدیکان خود را از دست داده‌اند.

موشک‌های ایران بار دیگر غرور اسرائیل و آمریکا را به خاک کشاند. این جنگ برای پاکستان نیز مشکلاتی ایجاد کرد، زیرا ایران به پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای خلیج فارس حمله کرد و پاکستان با این کشورها روابط خوبی دارد، اما مردم عادی پاکستان در این جنگ در کنار ایران ایستاده بودند.وقتی پاکستان برای پایان دادن به جنگ تلاش‌هایی آغاز کرد، دولت ایران به نیت پاکستان شک نکرد. پاکستان تنها کشوری بود که هم آمریکا و هم ایران آن را به عنوان میانجی پذیرفتند. اگر ایران در این جنگ شکست می‌خورد، اساساً موضوع میانجی‌گری مطرح نمی‌شد، بنابراین جایگاه جهانی که پاکستان در نقش میانجی به دست آورده، بدون فداکاری‌های رهبری ایران و شجاعت ملت ایران قابل تصور نیست.

پس از شنیدن پاسخ من، خبرنگار عرب با تأیید سر تکان داد، اما در این جمع رسانه‌ای یک خبرنگار زن آمریکایی با مرتب کردن موهای آشفته‌اش با لحنی مودبانه پرسشی دشوار مطرح کرد:او پرسید: «شما چه زمانی می‌خواهید میان روابط ایران و عربستان سعودی توازن برقرار کنید؟ آیا بالاخره مجبور نمی‌شوید در کنار متحد اصلی خود عربستان سعودی بایستید؟«

من به همکاران رسانه‌ای خارجی‌ام گفتم که من یک پاکستانی هستم، اما سخنگوی دولت پاکستان نیستم. برای مسائل سیاست خارجی باید با وزارت خارجه تماس بگیرید، زیرا در برخی موارد نظر شخصی من با سیاست دولت متفاوت است.در این لحظه همه خبرنگاران در رستورانی در اسلام‌آباد خندیدند. خبرنگار زن آمریکایی با لحنی طعنه‌آمیز گفت: «من شما را از سال ۲۰۰۳ می‌شناسم، زمانی که در جنگ عراق در هتل فلسطین بغداد با هم ملاقات کردیم. شما آن زمان خیلی رک و صریح صحبت می‌کردید، اما حالا مثل سیاستمداران از پاسخ دادن طفره می‌روید.«

من نیز خندیدم و سپس جدی گفتم که من از پاسخ طفره نرفته‌ام، بلکه فقط پیش از پاسخ روشن کردم که نظر شخصی من ممکن است با سیاست دولت پاکستان متفاوت باشد، زیرا دولت پاکستان بارها ترامپ را برای جایزه صلح نوبل نامزد کرده است، اما من او را نه سفیر صلح بلکه سفیر جنگ می‌دانم.خبرنگار آمریکایی گلو صاف کرد و گفت: «پس لطفاً به سؤال ساده من پاسخ دهید.«در پاسخ گفتم که به نظر من هدف واقعی توافق همکاری دفاعی میان پاکستان و عربستان سعودی، حفاظت از اماکن مقدس مسلمانان در برابر توطئه‌های صهیونیستی است. وقتی ایران در جریان جنگ اخیر به پایگاه‌های آمریکا در عربستان حمله کرد، پاکستان بارها به ایران یادآوری کرد که ما با عربستان توافق دفاعی داریم و نباید ما را در آزمون قرار دهد.

ایران پاسخ داد که اگر از خاک عربستان به ما حمله نشود، ما نیز به پایگاه‌های آمریکا در عربستان حمله نخواهیم کرد. پاکستان تلاش کرد که ایران و عربستان علیه یکدیگر حمله نکنند. عربستان نیز خویشتنداری زیادی نشان داد که قابل تحسین است و به همین دلیل کمترین حملات به عربستان صورت گرفت. امیدواریم در آینده چنین شرایطی دوباره ایجاد نشود.با تلاش‌های دیپلماتیک پاکستان، ایران و آمریکا به یک توافق نزدیک شده‌اند، اما اظهارات غیرمسئولانه ترامپ بارها روند را مختل کرده است. این رفتار بسیاری از کشورهای خلیج فارس از جمله عربستان را به این فکر انداخته که آمریکا یک متحد غیرقابل اعتماد است و در آینده حفظ روابط بهتر با ایران به نفع کل منطقه خواهد بود.

پاکستان در آینده تلاش خواهد کرد ایران و عربستان را مانند دو برادر در کنار هم نگه دارد. دشمنان مشترک تلاش خواهند کرد آن‌ها را به جنگ بکشانند، اما ملت پاکستان برای جلوگیری از این درگیری تلاش خواهد کرد.خبرنگار زن آمریکایی گفت: «آیا فکر کرده‌اید که آمریکا اجازه نخواهد داد ایران به قدرت هسته‌ای تبدیل شود و روزی ممکن است سلاح‌های هسته‌ای پاکستان نیز میان پاکستان و آمریکا تنش ایجاد کند؟«من فوراً پاسخ دادم که سخنان اخیر رئیس اطلاعات آمریکا، تولسی گابارد درباره برنامه موشکی پاکستان نشان می‌دهد که لابی طرفدار هند در آمریکا از نقش جدید پاکستان در سیاست جهانی نگران است، اما به یاد داشته باشید که امروز پاکستان برای آمریکا یک ضرورت است.

ترامپ از پاکستان خواسته بود که میانجی آتش‌بس با ایران شود. وقتی پاکستان موفق شد آتش‌بس برقرار کند، ترامپ با اظهارات عجیب بارها برای پاکستان مشکل ایجاد کرد. او نمی‌فهمد که پاکستان آمریکا را از یک شکست بزرگ نجات داده است. یک روز از پاکستان تعریف می‌کند و روز دیگر از نتانیاهو. این رفتار برای پاکستان مشکل‌ساز است.اکنون می‌گوید جنگ در حال بازگشت است، اما ایرانی‌ها نه در گذشته از جنگ تأثیر پذیرفتند و نه در آینده تأثیر خواهند پذیرفت. کسی که آسیب خواهد دید آمریکا است. ایران بدون سلاح هسته‌ای، ائتلاف آمریکا و اسرائیل را به چالش کشیده است و در آینده نیز همین‌گونه خواهد بود.

پاکستان یک قدرت هسته‌ای است و اگر آمریکا بخواهد از طریق اسرائیل یا هند برای پاکستان مشکل ایجاد کند، ایرانی‌ها را فراموش خواهد کرد. بهتر است تلاش‌های پاکستان برای صلح موفق شود. هیچ‌کس دیگر به تهدیدهای شما توجه نخواهد کرد.پس از پاسخ من، خبرنگار زن آمریکایی گفت که او فقط یک سؤال پرسیده و سخنگوی دولت نیست.یک خبرنگار بریتانیایی تلاش کرد فضا را عوض کند و با طنز گفت: «ما فقط برای دو سه روز به اسلام‌آباد آمده بودیم، اما به خاطر نمایش‌های ترامپ، اقامت ما طولانی شد. پول ما در حال تمام شدن است.«او افزود که غذاهای پاکستانی در اسلام‌آباد مانند بریانی سندی، کباب شنواری، سجی بلوچی و نخود لاهوری باعث شده پولشان کمتر خرج شود، اما نگران‌اند که وقتی به لندن بروند، چگونه از ما پذیرایی خواهند کرد.من پاسخ دادم که نگران نباشید، در لندن هم در شرق لندن و ساوت‌هال و سایر مناطق، این غذاها به وفور موجود است. ما شما را نه تنها با دیپلماسی صلح پاکستان، بلکه با دیپلماسی غذایی پاکستان نیز پذیرایی خواهیم کرد. و این غذاها در سراسر جهان در دسترس هستند. به‌زودی دیپلماسی صلح و دیپلماسی غذایی پاکستان پیروز خواهد شد.

لینک: https://jang.com.pk/news/1575686 

کد خبر 26495

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 3 =